მრგვალი, ოვალური თუ წაგრძელებული — სახის ფორმის წესები პასუხის მხოლოდ ნახევარია. მეორე ნახევარი შენი თმაა: სქელია თუ თხელი, ხვეული თუ სწორი, სად იწყება შუბლი და როგორია კისრის ხაზი — და ამაზე ცხრილში ერთი სიტყვაც არ წერია. ამიტომ აქ სახის ფორმას არ ვასახელებთ და კატეგორიას არ მიგაკუთვნებთ — ვარცხნილობას პირდაპირ შენს სელფიზე ვხატავთ, სადაც შენი პროპორციები ისედაც ჩანს. პირველი კადრი უფასოა და რეგისტრაციაც არ სჭირდება.
წესი ერთია და მარტივი: ვარცხნილობა მოცულობას იქ ამატებს, სადაც სახე ვიწროა, და იქ აკლებს, სადაც განიერია. ინტერნეტში მიმოფანტული ყველა ცხრილი ამ ერთი წინადადების გაშლაა. ეს ცოდნა ზედმეტი ნამდვილად არაა — ოსტატთან სასაუბრო ლექსიკონს გაძლევს.
ოღონდ წესს ორი სუსტი ადგილი აქვს. პირველი: ზუსტად ერთ ფორმაში თითქმის არავინ ჯდება — ბევრად უფრო ხშირია მრგვალი სახე წვრილი ნიკაპით ან წაგრძელებული სახე მაღალი შუბლით, და მაშინ ორი წესი ორ სხვადასხვა რჩევას იძლევა. მეორე: წესი პროპორციაზე ლაპარაკობს, თმაზე — არა. ერთი და იგივე კარე სქელ და თხელ თმაზე ორი სხვადასხვა ვარცხნილობაა.
მრგვალ სახეზე პროპორციას ორი რამ არღვევს: ჰორიზონტალური ხაზი ყვრიმალების სიმაღლეზე და მოცულობა გვერდებზე. ამიტომ მუშაობს ყველაფერი, რაც მზერას ვერტიკალურად ატარებს — გვერდზე გაყოფილი თმა, თხემზე აწეული ფესვები, ღიად დატოვებული სახის კონტური.
ეს იმას არ ნიშნავს, რომ მოკლე თმა აკრძალულია. მრგვალი სახის ვარცხნილობაში აკრძალული საერთოდ არაფერია: ზუსტად ყვრიმალების ხაზზე შეჩერებული კარე მართლაც აგანიერებს სახეს, სამაგიეროდ იგივე კარე ნიკაპს ქვემოთ, ოდნავ დახრილი ხაზით, სულ სხვა შედეგს იძლევა. სხვაობა ორ-სამ სანტიმეტრშია — და სწორედ ამიტომ სიტყვებით ვერ გადმოიცემა, კადრზე კი მაშინვე ჩანს.
ოვალურ სახეს ცხრილები «უნივერსალურს» ეძახიან და იქვე ამთავრებენ რჩევას. სინამდვილეში სწორედ აქ იწყება რთული ნაწილი: თუ ფორმა არაფერს გამორიცხავს, არჩევანს სამი სხვა რამ წყვეტს — თმის სისქე, სახისა და თმის კონტრასტი და შუბლის სიმაღლე.
ამიტომ ოვალურ სახეზე «მომიხდება თუ არა» აღარაა შეკითხვა ფორმაზე. ის შეკითხვაა სიგრძესა და მოცულობაზე: სად გადაკვეთს სიგრძე კისერს და თავისით დადგება მოცულობა თუ ყოველ დილით ხელახლა უნდა შექმნა. ამაზე ცხრილს პასუხი არ აქვს, კადრს — აქვს.
წაგრძელებულ სახეზე ამოცანა შებრუნებულია: ვერტიკალი უკვე საკმარისია, აკლია ჰორიზონტალი. ამიტომ აქ მუშაობს ის, რაც მრგვალ სახეზე რისკია — ნიკაპის ხაზზე შეჩერებული სიგრძე, სწორი ჩოლკა, ყვრიმალებიდან დაწყებული ტალღა.
გრძელი, სწორი, ჩოლკის გარეშე დატოვებული თმა კი პირიქით მოქმედებს — სახეს კიდევ უფრო წააგრძელებს, თუნდაც თავად თმა უნაკლო იყოს. და აქვე ის, რასაც ცხრილები არ ამბობენ: ჩოლკის საკითხს შუბლის სიმაღლე წყვეტს, სახის სიგრძე — მხოლოდ ნახევრად. დაბალ შუბლზე მკვრივი ჩოლკა თვალებამდე ძალიან ცოტა ადგილს ტოვებს.
სამი რამ შედეგს ფორმაზე უფრო ძლიერად განსაზღვრავს და ცხრილებში მაინც არ ხვდება, რადგან ერთი სიტყვით არ იწერება. თმის სისქე: მოკლე ფორმა თხელ თმაზე თავს ეკვრის და მაშინ სახეს კი არ ავიწროებს, უბრალოდ აშიშვლებს. კონტრასტი: თუ თმა კანზე ბევრად მუქია, შეჭრის ყოველი ხაზი მკვეთრად იკითხება და ნაკლებს პატიობს. შუბლის სიმაღლე: სწორედ ის წყვეტს ჩოლკას.
ამას ემატება კისრისა და მხრების ხაზი: სიგრძე, რომელიც ფოტოზე მშვენივრად ჩანს, შენზე სილუეტს ყველაზე უხერხულ ადგილას ჭრის. ამიტომაც გამოდის ქალი სალონიდან «წესის მიხედვით» შეჭრილი და მაინც გრძნობს, რომ რაღაც არ ჯდება. წესი დაცული იყო — უბრალოდ საქმის ნახევარს ეხებოდა.
პარიკმახერში ყველაზე უხერხული წამი მაკრატელი არ არის — ის წუთია, როცა ოსტატი სარკეში შემოგხედავს და გკითხავს: «რას ვაკეთებთ?». სახის ფორმის სახელი აქ არაფერში გეხმარება: «მრგვალი სახე მაქვს» ორმა ადამიანმა შეიძლება ორნაირად წარმოიდგინოს, ორ-სამ სანტიმეტრს კი სწორედ ეს წარმოდგენა წყვეტს.
უკეთ მუშაობს მზა კადრი და სამი წინადადება მასზე. და ახლა გულახდილად ზღვრებზე: მოსინჯვა შენს პირდაპირ გადაღებულ სელფიზე იხატება, ანუ წინა ხედს აჩვენებს — უკანა მხარე სიტყვებით რჩება შესათანხმებელი, ზურგიდან ხედი მხოლოდ საქორწილო ნაკრებშია.
აქ არც ტესტია სახის ფორმაზე და არც ყვრიმალების სახაზავით გაზომვა. შენს ფორმას არ ვასახელებთ — და ეს პირობაა, არა ხარვეზი: სახელი მაინც არაფერს გიცვლის, გადაწყვეტილებას სურათი იღებს. ატვირთავ ერთ სელფის პირდაპირი რაკურსით, დღის შუქზე, და ვარცხნილობა შენს კადრზე დაიხატება: შენი ნაკვთები, შენი თმის ფერი, შენი პროპორციები. ფორმა უკვე კადრზეა, ხმამაღლა დასახელება მას აღარ სჭირდება.
პირველი კადრი უფასოა და რეგისტრაციის გარეშე. შემდეგ ნაკრებებია — 3, 5 ან 8 ვარცხნილობა: 14 ₾, 17 ₾ და 21 ₾, ერთჯერადი გადახდით, გამოწერის გარეშე. ნაკრების აზრი ისაა, რომ ფორმებს სათითაოდ ვერ აფასებ: მხოლოდ რამდენიმე გვერდიგვერდ, ერთსა და იმავე სახეზე, აჩვენებს, რომელი მუშაობს.
და ისევ გულახდილად: ეს მოსინჯვაა, ანუ მიახლოებითი კადრი და არა სალონის ფოტო. ფორმა და სიგრძე სანდოდ იკითხება, წვრილი ნაკვთები შეიძლება ოდნავ სხვანაირად გამოვიდეს, ფერის სიზუსტე კი იმ შუქზეა დამოკიდებული, რომელზეც ფოტო გადაიღე. არც იმას გპირდებით, რა გამოვა ოსტატთან — მაკრატელი ადამიანის ხელში რჩება.
თუ საკითხი ფორმაზე ფართოა და მთელი ვარცხნილობის შერჩევა გინდა — კარე, პიქსი, მხრებამდე ტალღები, აკრეფილი თმა — ისინი იმავე სელფიზე იხატება. სადღესასწაულო, აწეული ვარცხნილობა ცალკე გვერდზეა: იქ საკითხი ფორმა კი არა, ის არის, გაძლებს თუ არა ვარცხნილობა სუფრასთან ღამის ბოლომდე.
სახესთან მოკლე ფორმა თმას კანთან ახლოს ტოვებს: იგივე ელფერი, რომელიც გრძელ თმაზე ფონი იყო, აქ სახის ჩარჩოდ იქცევა. ამიტომ ისმის შეჭრის შემდეგ ხშირი ფრაზა «რაღაც არ ჯდება» მაშინაც, როცა თავად შეჭრასთან ყველაფერი რიგზეა. თმის ფერის შერჩევა ცალკე გვერდზეა: ელფერის სითბოს რამდენიმე მარტივი კითხვა არკვევს — ვენების ფერი, ოქრო თუ ვერცხლი სახესთან, თეთრი თუ კრემისფერი, როგორ რეაგირებს კანი მზეზე; კადრი კი სიღრმესა და კონტრასტს ამატებს.
უმარტივესი გზა სარკეა: თმა უკან აიღე, გადაიღე კადრი პირდაპირი რაკურსით და შეადარე სამი სიგანე — შუბლის, ყვრიმალებისა და ნიკაპის ხაზის, მერე კი სახის სიგრძეს მიხედე. ჩვენ ამ სახელს არ გეუბნებით და სახეს არ ვზომავთ: მოსინჯვა სხვა კითხვას პასუხობს — როგორ დგას კონკრეტული ვარცხნილობა უკვე შენს სახეზე, სადაც ფორმა ისედაც შენია.
ის, რაც მზერას ვერტიკალურად ატარებს: გვერდზე გაყოფილი თმა, მოცულობა თხემზე, სიგრძე ნიკაპის ხაზს ქვემოთ. სარისკოა ზუსტად ყვრიმალების სიმაღლეზე შეჩერებული მოკლე კარე და მკვრივი სწორი ჩოლკა — ორივე ჰორიზონტალს ამატებს იქ, სადაც სახე ყველაზე განიერია. სხვაობა ორ-სამ სანტიმეტრშია, ამიტომ ტექსტი მას ვერ გადმოსცემს — კადრზე კი მაშინვე ჩანს.
თითქმის ყველა — და სწორედ ეს არის პრობლემა, რადგან პასუხი არაფერს გირჩევს. თუ ფორმა არაფერს გამორიცხავს, არჩევანს თმის სისქე, სახისა და თმის კონტრასტი და შუბლის სიმაღლე წყვეტს: თხელ თმას მკაფიო ქვედა ხაზი უჭირავს, სქელს მასის მოხსნა სჭირდება, მაღალ შუბლს კი ჩოლკა ეხმარება. ამიტომ ოვალურ სახეზე ჯობია არა წესი წაიკითხო, არამედ ორი-სამი სიგრძე გვერდიგვერდ ნახო.
ხშირად კი, რადგან ჩოლკა შუბლის ღია ნაწილს ამოკლებს და სახეს ჰორიზონტალს უმატებს. ოღონდ საკითხს სახის სიგრძე მხოლოდ ნახევრად წყვეტს: მეორე ნახევარი შუბლის სიმაღლეა და თმის ხაზი. დაბალ შუბლზე მკვრივი ჩოლკა თვალებამდე ცოტა ადგილს ტოვებს, ხვეულ თმაზე კი ის ყოველ დილით დავარცხნას ითხოვს. სწორედ ამიტომ სჯობს ჩოლკა ჯერ კადრზე ნახო, მერე მოჭრა: ის ხუთ წუთში იჭრება და თითქმის წელიწადს იზრდება.
არა, და პირდაპირ ვამბობთ: ფორმას არ განვსაზღვრავთ და კატეგორიას არ მიგაკუთვნებთ. კადრი სხვას აკეთებს — აჩვენებს არჩეულ ვარცხნილობას შენსავე სახეზე, სადაც პროპორციები, თმის ხაზი და კისრის სიგრძე ისედაც შენია. ანუ პასუხს იღებ სურათით და არა კლასიფიკაციით.
პირველი კადრი უფასოა, რეგისტრაციაც არ სჭირდება. შემდეგ ნაკრებებია: 3 ვარცხნილობა — 14 ₾, 5 ვარცხნილობა — 17 ₾, 8 ვარცხნილობა — 21 ₾. თმის სხვა ფერის მოსინჯვა — 3 გადაღებვის ნაკრები, 14 ₾ — ვარცხნილობების ნებისმიერ ნაკრებს ემატება და ცალკე არ იყიდება. გადახდა ერთჯერადია, გამოწერის გარეშე, თანხა შემდეგ თავისით არ ჩამოიჭრება. თუ დახატვა ჩვენს მხარეს ვერ გამოვიდა, ცდა ანგარიშზე დაგიბრუნდება.
კადრი დამუშავებაზე ერთხელ მიდის და მხოლოდ ვარცხნილობების დასახატად; სწავლებისთვის არ გამოიყენება. მზა შედეგი 30 დღე ინახება — რომ მოასწრო ოსტატსაც აჩვენო და მეგობრებსაც; უფრო ადრეც შეგიძლია წაშალო. შენახვის ვადები კონფიდენციალურობის პოლიტიკაშია აღწერილი.